مزایای پلاک متحرک ارتودنسی افراد را ترغیب میکند تا بیشتر سمت ارتودنسی متحرک بروند. اما مسئله اینجا است که در برخی موارد و بسته به مشکلات دندانی، ارتودنسی ثابت میتواند بیشتر کمک کننده باشد. یکی از مزایای مهم که از نام آن نیز مشخص است، میتوانید هنگام غذا خوردن، دستگاه ارتودنسی را بردارید و سپس آن را در جای خود قرار دهید. بنابراین تأثیر ارتودنسی متحرک به همکاری بیمار بستگی دارد. این پلاکها برای اصلاح فک و دندان های جزئی استفاده می شود. یا بعد از درمان ارتودنسی برای حفظ درمان از طریق ارتودنسی های بلند مدت از آنها استفاده میشود.
مزایای پلاک متحرک ارتودنسی در مقایسه با نوع ثابت آن
مزایای استفاده از پلاک متحرک ارتودنسی بیشتر بر اساس آن است که افراد میتوانند در هر زمانی آن را بردارند. اما نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، در صورتی که افراد بخواهد نتیجه مطلوبی از این روش بگیرند باید نهایت همکاری را داشته باشند. به این صورت که تا جایی که ممکن است پلاک را روی دندان خود حفظ کنند. مهم ترین مواردی که مزایای پلاک متحرک ارتودنسی محسوب میشوند به شرح زیر هستند:
- فرد میتواند آنها را برای مسواک زدن یا به هنگام غذا خوردن بردارد.
- میتوان آنها را به طور آسانی تنظیم کرد. (سیم ها را می توان به راحتی خم کرد و پایه اکریلیک را می توان به راحتی برش داد یا در صورت لزوم موردی را به آن اضافه کرد.)
- به صورت بسیار کمتری به دندانها آسیب میرساند. (مثلاً تحلیل ریشه به دلیل نیروی بیش از حد وارد شده به دندان رخ می دهد و در دستگاه های ثابت رایج تر است)
- پایه اکریلیک را می توان ضخیم کرد تا صفحات بایت صاف را روی دندان های جلویی بالایی یا دندان های عقبی ایجاد کند.
مراقبت از دستگاه متحرک ارتودنسی نسبت به نوع ثابت
مراقبت از دستگاههای ارتودنسی اهمیت زیادی در موفقیت درمان و حفظ سلامت دهان و دندان دارد. دستگاههای متحرک به دلیل قابلیت خارج شدن از دهان، نگهداری و تمیز کردن آسانتری نسبت به نوع ثابت دارند و رعایت نکات بهداشتی در آنها سادهتر است. پلاکهای ثابت ارتودنسی بسیار ظریف هستند و برای جلوگیری از آسیب توصیه می شود:
- اگر در حال استفاده از پلاکهای متحرک هستید، از غذاها و نوشیدنی های سفت، چسبناک و شیرین خودداری کنید.
- بریس ها را در آب جوش یا داغ نشویید، ممکن است دمای بالا آنها را آب کند.
- اگر در چند روز اول صحبت کردن سخت بود، سعی کنید فقط با تمرین مشکل را حل کنید. به عنوان مثال، یک متن را با صدای بلند بخوانید. گفتار بعد از چند روز ممکن است به حالت عادی باز گردد.
- هفته ای یک بار پلاک های خود را با یک محلول مخصوص شستشو، تمیز کنید.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی ثابت
معایب دستگاه متحرک
- دستگاه ممکن است به راحتی جابجا شود ، مخصوصا در چند روز یا چند هفته اول پس از عرضه دستگاه، باید دائما برداشته شود و مجددا در دهان قرار داده شود.
- با دستگاه های متحرک ارتودنسی تنها میتوان نقصهای کمتر را برطرف کرد. برای جابجاییهای بیشتر و نقصهای شدیتر دندانی استفاده از بریسهای ثابت مناسب تر است.
- پلاک های متحرک بر گفتار فرد تاثیر می گذارند.
- باید از برداشتن و تعویض صحیح دستگاه مطمئن شد.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از ارتودنسی متحرک
نکات مهم در استفاده از پلاک متحرک نسبت به پلاک ثابت ارتودنسی
استفاده صحیح از دستگاههای متحرک ارتودنسی اهمیت زیادی در رسیدن به نتیجه مطلوب درمان دارد. این دستگاهها به دلیل قابلیت خارج شدن از دهان، نیازمند رعایت نکات خاصی هستند که هم از آسیب پلاک جلوگیری میکند و هم روند درمان را مؤثرتر میسازد.
- احساس درد در روزهای اول پس از نصب دستگاه کاملا طبیعی است و عادت کردن به آن ممکن است چند هفته طول بکشد.
- به گفته پزشکان، دستگاه را باید همیشه در دهان گذاشت و فقط برای تمیز کردن و شرکت در ورزش های سخت، آن را خارج کرد. همانطور که بریس ها از دهان خارج می شوند، باید در جعبه نگهدارنده قرار داده شوند تا از گم شدن یا هر گونه آسیب جلوگیری شود.
- دستگاه متحرک باید دو بار در روز با یک مسواک نرم و خمیر دندان مناسب تمیز شود. (در هنگام تمیز کردن دستگاه باید سینک را با آب سرد پر کنید تا در صورت افتادن دستگاه از شکستگی جلوگیری شود).
- از خوردن برخی از غذاهای خاص در زمان استفاده از پلاکها مانند: آدامس ها و غذاهای چسبنده و همچنین غذاهای سفت و بسیار شیرین خودداری کنید زیرا این غذاها می توانند باعث آسیب و چسبیدن بریس ها و شروع روند تخریب شوند.
- از نوشیدنی های اسیدی و گازدار مانند آب میوه و نوشابه خودداری کنید. این مواد می توانند موجب از بین رفتن مینای دندان شوند. آب بهترین انتخاب است.
مقایسه تاثیر پلاک متحرک و ثابت بر فعالیتهای روزمره
استفاده از دستگاههای ارتودنسی میتواند بر فعالیتهای روزمره مانند غذا خوردن، ورزش و صحبت کردن تاثیر بگذارد. در اینجا مقایسهای از تاثیر پلاک متحرک و پلاک ثابت بر فعالیتهای روزمره ارائه شده است:
| فعالیتهای روزمره | پلاک متحرک | پلاک ثابت |
| غذا خوردن | میتوان پلاک را خارج کرد و بدون محدودیت غذا خورد | محدودیت غذایی و نیاز به احتیاط بیشتر |
| صحبت کردن | معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، ممکن است کمی نیاز به عادت داشته باشد | در ابتدا ممکن است روی تلفظ تأثیر بگذارد |
| ورزش و فعالیتهای بدنی | پلاک قابل خارج کردن است و مزاحمتی ندارد | نیاز به احتیاط و محافظت بیشتر، ممکن است مزاحم باشد |
| تمیز کردن دهان و دندان | بسیار آسان، پلاک خارج میشود و دندانها به راحتی مسواک میشوند | سختتر، نیاز به ابزارهای خاص و دقت بیشتر |
| راحتی و انعطافپذیری | بالا، میتوان در مواقع لازم خارج کرد | پایینتر، همیشه روی دندان باقی میماند |
مقایسه بهداشت دهان و دندان با پلاک متحرک و ثابت
بهداشت دهان و دندان در درمان ارتودنسی اهمیت ویژهای دارد، زیرا تجمع پلاک و باکتری میتواند منجر به پوسیدگی، التهاب لثه و بوی بد شود. در این زمینه، پلاک متحرک نسبت به پلاک ثابت مزیت قابل توجهی دارد، زیرا بیمار میتواند آن را هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن از دهان خارج کند و به راحتی دندانها و لثهها را تمیز کند. شستشوی روزانه پلاک با مسواک نرم و محلول مخصوص نیز از رشد باکتریها جلوگیری میکند و سلامت دهان را حفظ میکند.
در مقابل، پلاک ثابت همیشه روی دندانها قرار دارد و تمیز کردن اطراف براکتها و سیمها نیازمند دقت بیشتری است. استفاده از مسواکهای بیندندانی، نخ دندان ارتودنسی و محلولهای دهانشویه برای جلوگیری از تجمع پلاک ضروری است. این محدودیتها باعث میشود رعایت بهداشت دهان در دستگاههای ثابت دشوارتر باشد و احتمال پوسیدگی یا التهاب لثه بالاتر رود.
به طور کلی، پلاک متحرک با قابلیت خارج شدن از دهان، امکان دسترسی کامل به دندانها و لثهها و تمیز کردن آسانتر، گزینهای مناسب برای بیمارانی است که بهداشت دهان برایشان اهمیت دارد. با این حال، هر دو نوع پلاک نیازمند مراقبت دقیق و منظم هستند تا درمان ارتودنسی موفق و سلامت دندانها حفظ شود.
سخن پایانی
پلاک متحرک ارتودنسی به دلیل قابلیت خارج شدن، راحتی بیشتر در استفاده، دسترسی آسان برای تمیز کردن دندانها و انعطافپذیری بالاتر نسبت به پلاک ثابت، مزیت قابل توجهی دارد. این ویژگیها نه تنها روند درمان را سادهتر و موثرتر میکنند، بلکه تجربه روزمره بیمار را نیز راحتتر میسازند و از مشکلاتی مانند آسیب به لثه یا دشواری در رعایت بهداشت جلوگیری میکنند، بنابراین برای بسیاری از بیماران گزینهای ایدهآل به شمار میرود.
سوالات متداول
خیر، سرعت درمان عمدتا به شدت مشکل ارتودنسی و همکاری بیمار بستگی دارد. پلاک متحرک مزایای راحتی و بهداشت دارد، اما مدت زمان درمان مشابه پلاک ثابت است.
خیر، پلاک متحرک بیشتر برای مشکلات جزئی یا اصلاحات جزئی دندانی مناسب است. مشکلات شدید یا پیچیده نیازمند پلاک ثابت هستند.
بله، پلاک متحرک تنها زمانی موثر است که طبق برنامه و تعداد ساعت تعیین شده استفاده شود. استفاده ناقص میتواند درمان را طولانیتر کند یا نتیجه دلخواه را کاهش دهد