جراحی ارتودنسی یا جراحی ارتوگناتیک

جراحی ارتودنسی یک روش درمانی است که توسط متخصصان ارتودنسی و جراحی فک و صورت انجام می‌شود. این جراحی برای اصلاح عیوب فک‌ استفاده می‌شود. برای برخی از بزرگسالان، درمان ارتودنسی به تنهایی نمی تواند مشکل فک و دندان آن‌ها را به طور کامل اصلاح کند. همچنین برخی افراد برای داشتن یک بایت عملکردی و سالم نیاز به انجام جراحی فک همراه با درمان ارتودنسی خود دارند. این عمل جراحی فک که به آن جراحی ارتوگناتیک نیز می گویند، در واقع جراحی است که می تواند فرم و عملکرد فک را اصلاح کند. در ادامه به بررسی جراحی ارتودنسی می‌پردازیم.

جراحی ارتودنسی چیست؟

جراحی ارتودنسی مشکلات اسکلتی ای که بر توانایی گاز گرفتن، جویدن و صحبت کردن فرد تأثیر می گذارد را برطرف کند. درمان ارتودنسی قبل و بعد از جراحی انجام می شود تا دندان های بالا و پایین به طور مناسب در کنار هم قرار بگیرند. و فرد بتواند به طور موثرتری عمل گاز گرفتن، جویدن و صحبت کردن را انجام دهد. این عمل توسط جراحان دهان یا فک و صورت و بیشتر اوقات با همکاری یک متخصص ارتودنسی انجام می شود.

دلایل مختلفی وجود دارد که ممکن است انجام ارتودنسی و جراحی فک برای فردی توصیه شود. به عنوان مثال، جراحی فک می تواند بایت (فر و عملکرد کلی دندان ها در حین جویدن غذا) نامرتب را که به دلیل رشد غیرطبیعی فک ایجاد شده، تنظیم کند و آسیب ها و ایرادات فک و دندان ها را ترمیم کند. برای رسیدن به نتایج بهتر انجام جراحی فک پس از توقف رشد فرد و معمولاً در سنین بین 14 تا 16 سالگی برای زنان و 17 تا 21 سالگی برای مردان توصیه می شود.

آیا درباره انواع براکت های ارتودنسی می دانید؟می توانید این مطلب را بخوانید.

کاندیدای مناسب جراحی ارتودنسی

کاندیدای مناسب برای جراحی ارتودنسی افرادی هستند که مشکلات فکی و دندانی پیچیده‌ای دارند و روش‌های غیرجراحی نمی‌توانند به‌طور کامل این مشکلات را حل کنند. برخی از ویژگی‌ها و شرایطی که فرد باید داشته باشد تا برای جراحی ارتودنسی مناسب باشد عبارتند از:

• افرادی که مشکلات فکی مانند جلو یا عقب بودن فک‌ها، عدم هماهنگی بین فک‌ها یا مشکلات دندانی پیچیده دارند که نمی‌توان با استفاده از ارتودنسی معمولی آن‌ها را اصلاح کرد.
• جراحی ارتودنسی برای افرادی که رشد فک‌شان تکمیل شده است، مناسب است. معمولاً سن 18 سال به بالا برای این جراحی توصیه می‌شود، اما در برخی موارد می‌تواند برای افراد جوان‌تر نیز انجام شود.
• افرادی که درمان‌های ارتودنسی معمولی (براکت و سیم) را انجام داده‌اند اما همچنان با مشکلاتی نظیر تراز نبودن فک‌ها یا دندان‌ها مواجه هستند، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
• کسانی که از مشکلاتی مانند اختلالات جویدن، صحبت کردن یا تنفس به دلیل مشکلات فکی رنج می‌برند، ممکن است کاندیدای مناسبی برای جراحی ارتودنسی باشند.
• فرد باید از نظر سلامت عمومی در وضعیت مناسبی باشد و هیچ بیماری جدی نداشته باشد که ممکن است بر روند جراحی تاثیر بگذارد.

بیشتر بخوانید: علت کج شدن دندان ها

مراحل انجام جراحی ارتودنسی

جراحی ارتودنسی یک فرآیند پیچیده است که برای اصلاح ناهنجاری‌های فکی و دندانی انجام می‌شود. مراحل انجام این جراحی شامل مشاوره، برنامه‌ ریزی دقیق، جراحی و مراقبت‌های پس از آن است. در زیر مراحل کلی انجام جراحی ارتودنسی آورده شده است و همچنین فیلم مناسب در این مورد نیز قرار داده شده است:

مشاوره اولیه و ارزیابی

در این مرحله، بیمار به یک جراح ارتودنسی یا دندانپزشک متخصص مراجعه می‌کند تا مشکلات فکی و دندانی خود را بررسی کند. پزشک به دقت وضعیت دندان‌ها، فک‌ها و استخوان‌های صورت را ارزیابی کرده و با استفاده از روش‌هایی مانند عکس‌های رادیولوژی، مدل‌های دندانی و بررسی بالینی، مشکل را تشخیص می‌دهد. همچنین با استفاده از روش های درمان فک نامتقارن، فک را درمان می کند.

برنامه ‌ریزی درمان

پس از ارزیابی دقیق، پزشک برنامه‌ریزی درمانی دقیقی برای بیمار ایجاد می‌کند. این برنامه شامل جزئیات مراحل درمان، اهداف جراحی و زمانبندی آن است. در این مرحله، بیمار ممکن است برای انجام درمان‌های ارتودنسی قبل از جراحی نیاز داشته باشد.

ارتودنسی پیش‌ جراحی

قبل از جراحی، بسیاری از بیماران نیاز به درمان ارتودنسی دارند تا دندان‌ها را در موقعیت مناسب قرار دهند. این مرحله ممکن است چند ماه طول بکشد و شامل استفاده از بریس‌ها یا دستگاه‌های دیگر باشد. هدف این درمان، اصلاح موقعیت دندان‌ها به‌طوری است که جراحی ارتودنسی به درستی انجام شود.

جراحی ارتودنسی

جراحی ارتودنسی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. در این مرحله، جراح ارتودنسی فک‌ها و دندان‌ها را به موقعیت مناسب جابه‌جا می‌کند. این جراحی می‌تواند شامل تغییر موقعیت فک بالا، فک پایین یا هر دو باشد. بسته به نوع مشکل، ممکن است جراحی شامل بریدن استخوان فک، حرکت دادن آن و فیکس کردن آن با استفاده از پیچ و پلیت باشد.

بازیابی پس از جراحی

پس از انجام جراحی، بیمار باید دوره‌ای از استراحت و مراقبت‌های ویژه را طی کند. معمولاً درد و تورم بعد از جراحی طبیعی است و با مصرف داروهای مسکن و استفاده از یخ برای کاهش تورم کنترل می‌شود. بیمار باید تحت نظارت پزشک باشد تا روند بهبودی به‌درستی پیش رود.

ارتودنسی پس از جراحی

پس از جراحی، بیمار ممکن است نیاز به درمان‌های ارتودنسی بیشتر داشته باشد تا دندان‌ها در موقعیت نهایی خود تثبیت شوند. این مرحله معمولاً شامل استفاده از بریس‌ها یا دستگاه‌های ثابت است که ممکن است چندین ماه یا حتی بیشتر ادامه یابد.

مراقبت‌های پس از درمان

پس از اتمام درمان، بیمار باید به طور منظم به جراح ارتودنسی مراجعه کند تا اطمینان حاصل شود که دندان‌ها و فک‌ها در وضعیت مناسب قرار دارند. استفاده از دستگاه‌های نگهدارنده (ریتانر) برای جلوگیری از بازگشت دندان‌ها به موقعیت قبلی ضروری است.

این فرآیند به طور معمول 12 تا 18 ماه طول می‌کشد، اما ممکن است بسته به شرایط بیمار و پیچیدگی مشکل فکی و دندانی متفاوت باشد.

بیشتر بخوانید: جلوزدگی دندان بعد از ارتودنسی

مزایای جراحی ارتودنسی یا جراحی ارتوگناتیک

جراحی ارتودنسی یا جراحی ارتوگناتیک مزایای زیادی دارد که به بهبود وضعیت فکی، دندانی و زیبایی صورت کمک می‌کند. این جراحی برای افرادی که مشکلات فکی پیچیده دارند و ارتودنسی غیرجراحی قادر به اصلاح آن‌ها نیست، توصیه می‌شود. در زیر به برخی از مهم‌ترین مزایای این جراحی اشاره شده است:

• اصلاح ناهنجاری‌های فکی و دندانی
• بهبود عملکرد جویدن و صحبت کردن
• اصلاح تنفس از طریق دهان
• افزایش اعتماد به نفس و بهبود زیبایی صورت
• کاهش درد و مشکلات مفصل فک
• تأثیر مثبت بر سلامت دندان‌ها
• نتایج دائمی
• بهبود وضعیت جسمی و روانی
• رفع مشکلات ساختاری ناشی از تصادفات یا بیماری‌ها

مراحل بعد از جراحی ارتوگناتیک

پس از جراحی ارتوگناتیک، مرحله اول مراقبت‌های پزشکی شامل استراحت و کنترل درد است. بیماران باید چند روز اول را به استراحت پرداخته و از فعالیت‌های فیزیکی سنگین خودداری کنند. در این مدت، درد و تورم طبیعی است که با مصرف مسکن‌ها و استفاده از یخ برای کاهش تورم قابل کنترل است. همچنین، برای پیشگیری از عفونت، مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان بسیار مهم است و بیمار باید مسواک زدن را با دقت و آرامی انجام دهد. دهان‌شویه ضد عفونی‌ کننده نیز ممکن است تجویز شود. رژیم غذایی بیمار در این دوران باید شامل غذاهای نرم و مایع باشد تا فشار کمتری به فک وارد شود.

پس از جراحی، بیمار باید به‌طور منظم برای پیگیری درمان ارتودنسی به دندانپزشک مراجعه کند. در این مرحله، درمان ارتودنسی برای جابجایی دندان‌ها به موقعیت صحیح خود ادامه می‌یابد. این درمان ممکن است شامل استفاده از بریس‌ها یا دستگاه‌های ثابت باشد که ممکن است چند ماه یا حتی چند سال طول بکشد. همچنین، بیمار باید از نگهدارنده‌ها (ریتانر) استفاده کند تا نتایج درمان ارتودنسی حفظ شود. پیگیری وضعیت فک‌ها و دندان‌ها از طریق عکس‌برداری رادیولوژی و ارزیابی‌های بالینی توسط پزشک برای اطمینان از بهبودی کامل ضروری است.

در نهایت، مراقبت از زخم‌ها و جلوگیری از عوارض جانبی مانند عفونت و خونریزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بیمار باید هرگونه نشانه غیرعادی مانند خونریزی یا درد شدید را به پزشک گزارش دهد. پس از گذشت چند هفته، بیمار می‌تواند به تدریج به فعالیت‌های عادی خود بازگردد.

نتیجه گیری

جراحی ارتودنسی یا ارتوگناتیک یک روش مؤثر برای اصلاح ناهنجاری‌های فکی و دندانی است که در موارد پیچیده‌تر از درمان‌های غیرجراحی استفاده می‌شود. این جراحی به بهبود عملکرد جویدن، صحبت کردن، تنفس و زیبایی صورت کمک می‌کند و می‌تواند مشکلاتی مانند درد فک و اختلالات مفصل فک را برطرف سازد. جراحی ارتودنسی گزینه‌ای مناسب برای افرادی است که مشکلات فکی و دندانی دارند که با روش‌های غیرجراحی قابل درمان نیستند.

سوالات متداول