علت کج شدن دندان ها به فاکتورهای مختلفی مرتبط است. در واقع دلایل متعددی وجود دارد که باعث شود دندان های شما به صورت کج رشد کنند. این موارد می تواند شامل مواردی مثل ژنتیک، عادت های بد کودکی و یا عوامل دیگر باشد. در این مطلب قصد داریم درباره علت کج شدن دندان ها صحبت کنیم.

دلایل کج شدن دندان ها
در بین علت های کج شدن دندان علاوه بر عوامل ژنتیکی، با شناسایی موارد دیگر می توان از کج شدن دندان های کودکان در حال رشد، جلوگیری کرد. در ادامه به علت کج شدن دندان ها در موارد مختلف اشاره خواهیم کرد:
ژنتیک
ژنتیک یکی از شایع ترین علت کج شدن دندان ها است. نشانگرهای دندانی که میتوانند منجر به کج شدن شوند اغلب از والدین ما به ارث میرسند. ما به همان اندازه روی نحوه رشد دندانهایمان کنترل داریم که روی رنگ مو یا رنگ چشمانمان کنترل داریم. در برخی موارد، شلوغی دندان ها می تواند به اندازه دهان ما مرتبط باشد. در دهان های کوچک، احتمال بیشتری دارد که دندان های شلوغ باعث جابجایی دندان های دیگر شود. ناهماهنگی فک ها می تواند منجر به برجستگی های غیرطبیعی به نام آندربایت یا اوربایت شود که در نتیجه دندان های بالا یا پایین جلوتر یا عقب تر از یکدیگر قرار میگیرند.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی تک دندان
عادت های بد در کودکان
نوزادانی که شست خود را می مکند ممکن است بامزه به نظر برسد، اما نتیجه ای که این عادات می توانند به وجود بیاورند میتواند بسیار مخرب باشد. چیزی که ممکن است در دوران نوزادی بی ضرر به نظر برسد در واقع می تواند نوعی اثر آسیب زا ایجاد کند که سال ها بعد قابل مشاهده میشود. نمونه ای از این، نوزادی است که اغلب برای راحتی انگشت شست خود را می مکد، یا از پستانک استفاده می کند، به خصوص اگر این عادت تا سال های بعدی زندگی نوپا ادامه یابد. این رفتارها بی ضرر به نظر می رسند اما می توانند یکی از علت کج شدن دندان های کودک در مراحل بعدی شوند.
چند عادت دیگر وجود دارد که میتواند منجر به ناهماهنگی مداوم فک و شلوغی دندانها شود. آن ها اغلب عادات دهانی ناخودآگاه هستند. این عادات شامل مواردی مانند تنفس از طریق دهان، فشار دادن زبان، و بلع معکوس اند و بسیار رایج هستند. برای این بیماران، اغلب پس از درمان بریس، از یک نگهدارنده استفاده میشود تا علیرغم ترک این عادتها، دندانها را نیز در یک راستا نگه دارد.
بیماری یا جراحت
هر نوع ضربه به صورت، مانند آسیب فک یا آسیب دهان، می تواند باعث جابجایی دندان ها شود. ضربه اغلب مسئول شدیدترین موارد از علت کج شدن دندان ها است. هنگامی که دندان ها از بین می روند یا فک شما به دلیل آسیب یا بیماری جابه جا می شود، دندان های باقی مانده نیز به آرامی جابه جا می شوند تا به مرور زمان فضای باز را جبران کنند. در این موارد، کمک گرفتن از یک متخصص ارتودنسی با تجربه بسیار مهم است تا آسیب را جبران کند.
زمان ایجاد مشکلات دندانی
بسیاری از مردم آن طور که باید سلامت دندان های شیری در کودکان را جدی نمی گیرند. دندان های دائمی زیر آنها مستقیماً تحت تأثیر سلامت دندان های شیری قرار می گیرند. اگر به دلیل پوسیدگی، ضربه یا عامل دیگری آن را زودتر از موعد از دست بدهید، زمانی که دندان های دائمی شروع به حرکت به سمت بالا می کنند، جابه جا می شوند. دندان های شیری کمی شبیه لنگرهای کوچک برای دندان های دائمی هستند. اگر این لنگرها بسیار زود از دست رفته باشند، دندان های دائمی به احتمال زیاد در مکان های غیرمنتظره ظاهر می شوند.
مراقبت از دندان های شیری نیز برای داشتن دندان های دائمی سالم و عاری از تغییر رنگ یا پوسیدگی حیاتی است. باکتری های مضر دهان می توانند در لثه ها پخش شوند و به دندان های دائمی که هنوز در آنجا مدفون هستند برسند. هنگامی که به این نوع باکتری اجازه داده شود خود را به مینای دندان بچسباند، حتی قبل از اینکه فرصتی برای رویش کامل پیدا کند، شروع به فرسایش می کند.
درمان کج شدن دندان ها
درمان ارتودنسی دندان در هر سنی می تواند استفاده شود. اما قطعا یک زمان توصیه شده برای شروع درمان وجود دارد. با شروع از سنین پایین، میتوانیم بهترین نتیجه ممکن را تضمین کنیم و اغلب به کاهش هزینههای کلی کمک میکنیم. معمولا توصیه می شود که کودکان اولین ارزیابی ارتودنسی خود را در حدود سن 7 سالگی انجام دهند. مسائلی مانند دندان های کج یا شلوغ می توانند از این نوع مداخله زودهنگام و درمان احتمالی سود زیادی ببرند.
هنگامی که یک متخصص ارتودنسی با تجربه یک معاینه کامل را تکمیل کرد، قادر به تشخیص خواهد بود. ارتودنتیست معمولا یک برنامه درمانی سفارشی برای مسائل خاص شما ارائه خواهد کرد. بسته به شدت مشکل، درمان می تواند از چیزی به سادگی نگهدارنده تا بریس یا حتی درمان جراحی در صورت لزوم باشد.
روش های اصلاح دندان کج
یکی از سؤالات متداول این است که چطور میتوانیم دندانهای کج را در خانه به حالت صاف درآوریم؟ باید روشن کنیم که روشهای خانگی برای این کار موثر نیستند و حتما باید برای این کار به دندانپزشک مراجعه کنید. عموما دندانپزشکان برای اصلاح دندانها از دو روش زیر استفاده میکنند:
1. ارتودنسی دندان:
ارتودنسی یک روش تخصصی برای درمان دندانهای کج و نامنظم است. این روش، اولین و بهترین گزینه برای مرتب کردن دندانها است و توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود. ارتودنتیستها هر نوع نامرتبی دندانی را با استفاده از ارتودنسی ثابت یا متحرک، اصلاح میکنند.
2. لمینت یا کامپوزیت دندان:
استفاده از ونیرهای دندانپزشکی، مانند لمینت و کامپوزیت، ممکن است در صورت وجود کجی دندانها به میزان کم موثر باشد. این ونیرها، لایههای نازکی هستند که بر روی دندانها قرار میگیرند تا عیوب را برطرف کنند.
چگونه از کج شدن دندان جلوگیری کنیم؟
درباره این موضوع صحبت کردهایم که چگونه عادات بد از دوران کودکی میتوانند بر تراز بودن دندانها و مشکلات فک تاثیرگذار باشند. بنابراین، اگر نمیخواهید کودکان شما دندانهای کج داشته باشند، به آنها آموزش دهید و آنها را تشویق کنید که از مکیدن انگشت شست جلوگیری کنند و این عادات را کنار بگذارند. همچنین، اگر از پستانک استفاده میکنند، از مصرف بیش از حد آن جلوگیری کنید و بعد از یک سن خاص، این عادات را ترک کنند. اگر کودکی دارید که دارای خارش لثه میباشد، از اسباببازیهای مخصوص استفاده کنید، زیرا به هنگام جویدن آنها روی تراز دندانها تأثیری نخواهند گذاشت. در صورتی که کودک شما علائمی مثل دندانهای کج دارد یا خیلی زود دندانهای خود را از دست میدهد، حتما با یک پزشک متخصص مشورت کنید.

نتیجه گیری
علت کج شدن دندانها میتواند متنوع باشد و شامل عوامل مختلفی مانند ژنتیک، ضربه، مکیدن انگشت شست و غیره باشد. با توجه به این عوامل، روش درمانی ممکن است متفاوت باشد. بنابراین، برای تشخیص و درمان کجی دندانها، مشاوره با دندانپزشک متخصص و ارتودنتیست ضروری است.
سوالات متداول
بله، عوامل ژنتیکی میتوانند نقشی در کج شدن دندانها داشته باشند. اگر پدر یا مادر شما دندانهای کج داشته باشند، احتمالاً شما هم این مشکل را دارید یا در آینده با آن مواجه میشوید.
بله، تصادفات و صدمات میتوانند به شدت به کج شدن دندانها منجر شوند. این ممکن است شامل ضربههای مستقیم به دهان یا فکها، صدمات در دوران رشد، یا حتی برخورد با تصادفات ورزشی باشد.
بله، فشارهای غیرمعمولی بر دندانها، ناهنجاریهای دربارهی فک یا دهان، و تغییرات در اندازهی فکها نیز میتوانند عوامل زیستی باشند که به کج شدن دندانها منجر میشوند.