ارتودنسی دندان نیش یکی از روشهای رایج برای صاف کردن دندانهایی است که در جای درست قرار نگرفتهاند. گاهی دندان نیش به صورت نهفته در لثه باقی میماند یا در موقعیتی بالاتر از بقیه دندانها رشد میکند. این مشکل هم ظاهر لبخند را تحت تاثیر قرار میدهد و هم میتواند باعث درد یا فشار به دندانهای کناری شود. با کمک ارتودنسی، موقعیت دندان نیش بهتدریج اصلاح میشود تا در ردیف طبیعی خود قرار بگیرد. این درمان توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود و بسته به شدت مشکل، ممکن است چند ماه تا چند سال طول بکشد.
ارتودنسی دندان نیش چیست؟
ارتودنسی دندان نیش یکی از روشهای درمانی برای صاف کردن دندان نیشی است که در جای درست قرار نگرفته یا بهصورت نهفته باقی مانده است. دندان نیش نقش مهمی در زیبایی لبخند، گاز گرفتن و جهتدهی به سایر دندانها دارد. زمانی که این دندان به درستی رشد نکند یا در موقعیت نامناسبی قرار بگیرد، میتواند باعث فشار به دندانهای کناری، نامرتبی دندانها و حتی درد در فک شود.
ارتودنسی دندان نیش زمانی توصیه میشود که دندان نیش به صورت نهفته باشد، از لثه بیرون نزده باشد، یا به صورت کج و نامرتب در کنار سایر دندانها قرار گرفته باشد. بهترین زمان برای شروع درمان دوران نوجوانی است، زمانی که رشد دندانها و فک هنوز کامل نشده و جابهجایی دندانها آسانتر انجام میشود. البته در بزرگسالان هم در صورت نیاز، این درمان قابل انجام است.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی متحرک
دلایل نامرتبی دندان نیش
دلایل نامرتبی دندان نیش به عوامل مختلفی بستگی دارد. یکی از مهمترین دلایل، کمبود فضای کافی در فک بالا یا پایین است. وقتی فضای کافی برای رویش دندان نیش وجود نداشته باشد، این دندان مجبور میشود در موقعیت نامناسبی رشد کند یا حتی نهفته باقی بماند.
از دیگر عوامل میتوان به ژنتیک اشاره کرد. در برخی افراد، ساختار فک و دندانها بهصورت ارثی طوری است که احتمال نامرتبی دندان نیش بیشتر میشود.
همچنین افتادن دندان های شیری در زمان نامناسب در مسیر رویش دندانهای دائمی از جمله دندان نیش، ممکن است اختلال ایجاد کند.
گاهی نیز عادتهای نادرستی مثل مکیدن انگشت یا فشار دادن زبان به دندانها در کودکی، باعث میشود دندانها از مسیر طبیعی خود منحرف شوند و دندان نیش در جای درست قرار نگیرد.
روشهای ارتودنسی برای اصلاح دندان نیش نهفته یا بیرون زده
روشهای ارتودنسی برای اصلاح دندان نیش نهفته یا بیرون زده با توجه به شدت مشکل، سن بیمار و وضعیت سایر دندانها انتخاب میشوند. در ادامه به مهمترین روشها اشاره میکنیم:
استفاده از براکتهای ثابت
در این روش، براکتها روی دندانها چسبانده میشوند و با کمک سیم ارتودنسی، دندان نیش بهتدریج به جای درست خود هدایت میشود. این روش برای دندانهای نیش بیرون زده بسیار رایج و مؤثر است.
جراحی و ارتودنسی ترکیبی برای دندان نهفته
اگر دندان نیش بهصورت نهفته زیر لثه باقی مانده باشد، ابتدا با جراحی ساده توسط دندانپزشک یا جراح دهان، دندان نمایان میشود. سپس با اتصال زنجیر یا سیم مخصوص به براکت ارتودنسی، دندان نیش آرامآرام به سمت ردیف دندانها کشیده میشود.
ارتودنسی با الاینر شفاف (ارتودنسی نامرئی)
در موارد خفیفتر یا برای بزرگسالانی که به دنبال درمان زیباییتر هستند، استفاده از الاینرهای شفاف یا ارتودنسی نامرئی هم ممکن است گزینه مناسبی باشد. البته برای دندان نیش نهفته این روش کارایی ندارد.
کشیدن دندان در موارد خاص
اگر فضای کافی برای رویش دندان نیش وجود نداشته باشد و درمان ارتودنسی با فشار زیاد همراه شود، در موارد نادر ممکن است دندان یا دندانهایی برای ایجاد فضا کشیده شوند.
مدت زمان درمان ارتودنسی دندان نیش چقدر است؟
مدت زمان درمان ارتودنسی دندان نیش به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول میکشد. اگر دندان نیش فقط کمی بیرون زده باشد و در موقعیت نسبتا مناسبی قرار داشته باشد، ممکن است درمان زودتر به نتیجه برسد. اما در مواردی که دندان نیش نهفته باشد و نیاز به جراحی و کشیدن تدریجی به سمت ردیف دندانها داشته باشد، درمان طولانیتر خواهد بود.
سن بیمار هم در مدت زمان درمان تاثیر دارد. در نوجوانان که رشد استخوانها و دندانها کامل نشده، جابهجایی دندانها راحتتر و سریعتر انجام میشود. اما در بزرگسالان، چون استخوان فک سفتتر شده، زمان درمان ممکن است کمی بیشتر طول بکشد.
مراقبتهای لازم حین و بعد از ارتودنسی دندان نیش
مراقبتهای لازم در زمان ارتودنسی دندان نیش و بعد از آن نقش مهمی در درمان و حفظ نتایج آن دارد. رعایت این نکات باعث میشود روند درمان سریعتر پیش برود و از آسیب به دندانها جلوگیری شود. در ادامه به مهمترین مراقبتها اشاره میکنیم:
- در دوران ارتودنسی، تمیز نگهداشتن دندانها اهمیت بیشتری دارد. باید روزی دو بار مسواک بزنید، از نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید و در صورت نیاز، دهانشویه نیز به کار ببرید تا از پوسیدگی و التهاب لثه جلوگیری شود.
- خوراکیهایی مثل آدامس، یخ، شکلاتهای سفت یا تهدیگ میتوانند به براکتها و سیمها آسیب بزنند. بهتر است غذاها را به تکههای کوچکتر تقسیم کرده و با دندانهای عقب بجوید.
- ویزیتهای دورهای برای تنظیم سیمها و بررسی پیشرفت درمان بسیار مهم هستند. تاخیر در این جلسات ممکن است زمان درمان را افزایش دهد.
- در صورت شکستن یا جدا شدن براکت یا سیم، باید سریعا به بهترین متخصص ارتودنسی مراجعه کرد تا از آسیب به دندان یا تأخیر در درمان جلوگیری شود.
- پس از اتمام درمان ارتودنسی، استفاده از نگهدارنده ضروری است تا دندان نیش و سایر دندانها در موقعیت جدید خود ثابت بمانند و به حالت قبلی برنگردند.
- در روزهای ابتدایی ممکن است لثه یا لبها کمی تحریک شوند. استفاده از موم مخصوص ارتودنسی و مسکنهای ساده با مشورت پزشک میتواند کمک کند.
سخن پایانی
ارتودنسی دندان نیش یک روش موثر برای اصلاح موقعیت نیشهایی است که بهدرستی رشد نکردهاند یا بهصورت نهفته باقی ماندهاند. این درمان نه تنها به بهبود ظاهر لبخند کمک میکند، بلکه از بروز مشکلاتی مانند فشار به دندانهای مجاور، درد فک و ناهماهنگی بایت جلوگیری مینماید. با انتخاب بهموقع درمان، همکاری با متخصص ارتودنسی و رعایت مراقبتهای لازم، به نتایجی ماندگار و رضایت بخش دست مییابید.
سوالات متداول
خیر، این ارتودنسی میتواند در هر سنی انجام شود، البته بهترین زمان برای درمان در دوران نوجوانی است، زیرا دندانها و فک هنوز در حال رشد هستند. با این حال، در بزرگسالان نیز میتوان ارتودنسی دندان نیش را با موفقیت انجام داد.
در حین درمان باید از غذاهای سفت، چسبناک و ترد که میتوانند براکتها را بشکنند یا سیمها را آسیب بزنند، پرهیز کنید. بهتر است غذاها را به تکههای کوچک تقسیم کرده و با دندانهای عقب بجوید.
بله، پس از اتمام درمان، استفاده از نگهدارنده (ریتینر) بسیار مهم است تا دندانها در موقعیت جدید خود ثابت بمانند و از برگشت به وضعیت قبلی جلوگیری شود.